Perspectieven agrarisch ondernemers
Leidraad Multifunctionele Landbouw
Op zoek naar een nieuwe richting voor je bedrijf? De nieuwe Leidraad Multifunctionele Landbouw geeft je je praktische hulp om verbreding op je erf goed en haalbaar op te zetten.
Steeds meer boeren en tuinders combineren hun bedrijf met activiteiten zoals een boerderijwinkel, zorg, recreatie, educatie of verkoop aan huis. Daarmee kun je extra inkomsten creëren, risico’s spreiden en je bedrijf toekomstbestendig maken. Maar waar begin je, en wat mag er eigenlijk binnen de regels? Dit leidraad helpt je stap voor stap bij het uitwerken van een concreet plan.
Documenten
Bekijk hier de 3 perspectiefroutes: verduurzamen, verplaatsen en vrijwillige beëindiging voor agrarische ondernemers.
Deze Handreiking richt zich op de delen van het landelijk gebied waar natuurgebieden overgaan in landbouwgebieden en waar landbouw en natuur elkaar bij voorkeur versterken. Het zijn juist deze gebieden waar kansen liggen voor transitie naar een natuurinclusief cultuurlandschap, waar naast het agrarisch landgebruik ook ruimte is voor recreatie, energieopwekking en andere functies die goed samengaan met de natuurfunctie van het aangrenzende natuurgebied.
Ondernemers in de multifunctionele landbouw (MFL) benoemen ruimtelijke ordening (RO) als grootste knelpunt binnen hun bedrijfsontwikkeling.
Ruimtelijke ordening is voornamelijk lokaal belegd bij gemeenten, en bovendien is per 1 januari 2024 de nieuwe Omgevingswet in werking getreden. Dit alles vormde de aanleiding tot het opstellen van een Toolbox RO voor de MFL. In deze toolbox vinden afdelingsbestuurders en leden, die in gesprek zijn met gemeenten, diverse documenten om het belang van een goed en werkbaar RO-beleid voor de MFL extra te kunnen benadrukken. Denk hierbij aan documenten als het position paper MFL, een flyer over RO en MFL en een handreiking Omgevingswet. Deze toolbox is dynamisch en wordt aangepast aan de ontwikkelingen.
De toolbox RO voor de MFL is hier beschikbaar.
Interessante verhalen
Van vervallen erf naar belevenis boerderij
In het buitengebied van Malden, op een voormalig agrarisch erf dat jaren buiten gebruik was, bouwden Pierre en Jessica Hopman samen met Fenna Bruijsten, zoals zij het noemen een “belevenisboerderij”: Harm’s Hoeve. Wat eerst bedoeld was als opslaglocatie werd een veehouderij met daarbij een boerderijwinkel, restaurant, zorg, dagbesteding én een stevige band met de gemeenschap.
Hof zum Walde: van kleine koelkast tot mooi streekbedrijf
Aan de rand van het Gelderse Spijk, vlak bij de Duitse grens, runnen Emiel en Esther Stam hun bedrijf Hof zum Walde. Een modern melkveebedrijf dat inmiddels is uitgegroeid tot een volwaardig multifunctioneel landbouwbedrijf. Wat begon met zuivelproductie en een kleine verkoophoek, werd in zeven jaar tijd uitgebreid met een winkel, theetuin, educatie- en excursielocatie én regionale ontmoetingsplek.
Geiten en educatie in het Amsterdamse bos
Een geitenboerderij midden in het Amsterdamse Bos. Voor veel mensen is het een vanzelfsprekende plek voor een middagje uit, maar achter de Ridammerhoeve schuilt een verhaal van doorzettingsvermogen en pionierschap. Al sinds 1988 werken Corine Riteco en haar man Willem Dam aan het verbinden van mensen met voedsel, dieren en natuur.
